TEL EROZYON
Kesme esnasında makara ve kızaklar üzerinde bir bobine rijit olarak bağlı halde hareket eden 0,02 mm ile 0,35 mm çapındaki pirinç veya bakır telden yapılan bir elektrod kullanılır. Burada elektrolit olarak genelde iyonize su kullanılır. Tezgah tablasının nümerik olarak kumanda edilmesi ve tel elektrodun yan taraflara hareket etmesi suretiyle çok çeşitli iç ve dış şekiller imal edilir. Kalıpların kesici plakaları, kılavuz plakası ve kesici üst kalıp kısmı aynı programla imal edilir. Özellikle tel erozyon günümüzde oldukça etkili ve ekonomik bir alternatif olarak konvensiyonel makinalarda ektrüzyon kalıpları, kesme kalýplarý vb. kalýplarda yaygın olarak
kullanılmaktadır.
Oluşan yüksek sıcaklıktan dolayı yüzey özelliklerinde sertlik, mikroyapı, karbon konsantrasyonu ve gerilimler açısından değişiklikler meydana gelir. Aşağıdaki şekilde yüzey özellikleri görülmektedir. Metalografide dağlana-madığından dolayı beyaz tabaka olarak adlandırılan (15-30 mikron kalınlığında) bu tabakada karbürizasyon olabilmektedir. Ayrıca bu tabaka yeniden sertleştirilmiş bir tabaka olduğundan tel erozyon sonrası temperleme işlemine gerek vardır.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR
1) Kaba kesimde oluşan ark birikintileri sonrasında yapılacak hassas kesim işlemi ile uzaklaştırılır.
2) Tel erozyon işleminde kaba kesim ile hassas kesim arasında uygun ayarlamalar (akım, frekans,hız v.b.) yapılmalıdır.
3) Kesim sonrasında oluşan etkilenmiş beyaz tabaka, taşlama, zımparalama ve/veya kumlama gibi bir yöntem ile alınmalı ve sonrasında gerilim giderme yapılmalıdır. Son işlemlerden sonra Gerilim giderme: Parça 525-550 ºC sıcaklığında veya en yüksek temperleme sıcaklığının 10 ºC altına işleme alınır. Temperleme işleminde olduğu gibi, her 25 mm kalınlık için 1 saat veya asgari iki saat bu sıcaklıkta bekletilmelidir.
4) Bekletilen parça, oda sıcaklığına durgun hava koşullarında soğutulmalıdır.
5) Özellikle 1.2379 malzemesinden yapılmış tel erozyon takozlarının ısıl işlem sürasindaki sertleştirme ve menevişleme (3 x 525 ºC) kademelerine dikkat edilmesi gerekmektedir.
|